Sir Ridley Scott, brytyjski reżyser i producent filmowy, na styczeń 2026 roku liczy 88 lat. Uznawany za jednego z najbardziej dochodowych twórców w historii kina, znany jest z wizualnie oszałamiających dzieł science fiction, takich jak „Obcy – 8. pasażer Nostromo” i „Blade Runner”, a także z epickich widowisk historycznych, które ukształtowały współczesną kinematografię. Jego silny styl wizualny i budowanie gęstej atmosfery na ekranie od lat inspirują kolejne pokolenia filmowców.
Urodzony 30 listopada 1937 roku w South Shields, w hrabstwie County Durham w Anglii, Sir Ridley Scott jest postacią o ugruntowanej pozycji w światowej kinematografii. Posiadacz prestiżowych brytyjskich odznaczeń, Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Imperium Brytyjskiego (GBE) oraz Rycerz Kawaler, przez lata swojej kariery stworzył dzieła, które zrewolucjonizowały gatunki i wpłynęły na kulturę masową. Jego filmy, od przełomowych produkcji science fiction po monumentalne widowiska historyczne, zarobiły na całym świecie kwotę przekraczającą 5 miliardów dolarów, czyniąc go jednym z najbardziej dochodowych reżyserów w historii kina. W 2004 roku, w plebiscycie BBC, Ridley Scott zajął zaszczytne 10. miejsce na liście najbardziej wpływowych osób w brytyjskiej kulturze, co podkreśla jego znaczenie dla narodowego dziedzictwa artystycznego. Ma troje dzieci: synów Jake’a i Luke’a oraz córkę Jordan.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na styczeń 2026 roku liczy 88 lat.
- Żona/Mąż: Giannina Facio (od 2015 roku).
- Dzieci: Trójka – Jake, Luke i Jordan.
- Zawód: Reżyser filmowy, producent filmowy.
- Główne osiągnięcie: Stworzenie kultowych filmów science fiction („Obcy”, „Blade Runner”) i epickich widowisk historycznych („Gladiator”).
Podstawowe informacje o Sir Ridley Scott
Sir Ridley Scott, urodzony 30 listopada 1937 roku w South Shields, w hrabstwie County Durham w Anglii, na styczeń 2026 roku liczy 88 lat. Jest cenionym reżyserem i producentem filmowym, posiadającym prestiżowe brytyjskie odznaczenia: Kawalera Krzyża Wielkiego Orderu Imperium Brytyjskiego (GBE) oraz tytuł szlachecki Knight Bachelor. Uznawany za jednego z najbardziej dochodowych reżyserów w historii kina, jego filmy zarobiły łącznie ponad 5 miliardów dolarów na całym świecie. Jego twórczość, obejmująca gatunki takie jak science fiction, kryminał i epopeje historyczne, charakteryzuje się niezwykle skoncentrowanym stylem wizualnym i budowaniem gęstej, specyficznej atmosfery na ekranie. W 2004 roku, w plebiscycie BBC, Scott zajął 10. miejsce na liście najbardziej wpływowych osób w brytyjskiej kulturze, co świadczy o jego znaczeniu dla narodowego dziedzictwa.
Rodzina i życie prywatne Sir Ridley Scott
Ridley Scott jest synem Elizabeth (z domu Williams), córki górnika, oraz Francisa Percy’ego Scotta, partnera w firmie spedycyjnej i pułkownika w Królewskich Inżynierach podczas II wojny światowej. Matka, Elizabeth, wywarła znaczący wpływ na jego twórczość, będąc dla niego wzorcem silnej kobiety. Jej twardy charakter i samodzielność w wychowywaniu trzech synów podczas nieobecności męża w wojsku, zainspirowały Scotta do kreowania silnych postaci kobiecych w swoich filmach. Scott miał dwóch braci: starszego Franka, który zmarł nagle, co wpłynęło na decyzję Ridleya o podjęciu pracy nad „Blade Runnerem”, oraz młodszego Tony’ego Scotta, również znanego reżysera, z którym Ridley współpracował biznesowo aż do śmierci brata.
Sir Ridley Scott był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Felicity Heywood (lata 1964–1975), drugą Sandy Watson (lata 1979–1989). Od 2015 roku jego żoną jest aktorka Giannina Facio, która często pojawia się w jego produkcjach. Ridley Scott ma troje dzieci: synów Jake’a i Luke’a oraz córkę Jordan. Cała trójka podążyła śladami ojca i zajmuje się reżyserią, pracując m.in. dla rodzinnej firmy produkcyjnej RSA. Rodzina Scotta posiada głębokie powiązania z kinem; jego stryjeczny dziadek, Dixon Scott, był pionierem sieci kin i założycielem m.in. Tyneside Cinema w Newcastle, które do dziś jest ostatnim działającym kinem kronik filmowych w Wielkiej Brytanii.
Kariera zawodowa Sir Ridley Scott
Edukacja artystyczna Ridleya Scotta obejmowała studia w West Hartlepool College of Art, a następnie w prestiżowym Royal College of Art w Londynie. Tam aktywnie pomagał w tworzeniu wydziału filmowego i pracował przy uczelnianym magazynie „ARK”. Po studiach, w 1963 roku, rozpoczął pracę jako stażysta scenograf w BBC, gdzie zdobywał doświadczenie przy serialach takich jak „Z-Cars” czy „Out of the Unknown”. Scott był pierwotnie wyznaczony do zaprojektowania słynnych Daleków w serialu „Doctor Who”, jednak z powodu konfliktu w grafiku został zastąpiony przez Raymonda Cusicka tuż przed rozpoczęciem prac.
W 1968 roku Ridley Scott wraz z bratem założył firmę Ridley Scott Associates (RSA). Lata 70. przyniosły mu uznanie za stworzenie kultowej reklamy chleba Hovis „Bike Round”, która w 2006 roku została wybrana ulubioną reklamą Brytyjczyków wszech czasów. Choć zadebiutował filmem „Pojedynek” (1977), to dopiero „Obcy – 8. pasażer Nostromo” z 1979 roku przyniósł mu międzynarodową sławę i zrewolucjonizował gatunek horroru SF, wprowadzając postać Ellen Ripley.
W 1982 roku Scott stworzył „Blade Runnera”, film, który mimo początkowej porażki finansowej, stał się fundamentem gatunku cyberpunk i jest uznawany za jeden z najważniejszych filmów science fiction w historii. W 1984 roku wyreżyserował dla Apple Inc. słynną reklamę komputera Macintosh zatytułowaną „1984”, która kosztowała 900 000 dolarów i jest do dziś uważana za arcydzieło sztuki reklamowej i wydarzenie przełomowe w branży.
Reżyser znany jest z niezwykłej dbałości o detale w widowiskach historycznych. Do jego najbardziej cenionych dzieł z tego gatunku należą nagrodzony Oscarem „Gladiator” (2000), „Królestwo Niebieskie” (2005) oraz „Exodus: Bogowie i Królowie” (2014). Powrót do uniwersum „Obcego” w filmie „Prometeusz” w 2012 roku wzbudził ogromne dyskusje wśród fanów na temat genezy ludzkości. W 2023 roku zrealizował wielką biografię Napoleona Bonaparte, co było spełnieniem jego wieloletnich ambicji dotyczących epoki napoleońskiej. Oprócz reżyserii kinowej, Scott jest aktywnym producentem telewizyjnym, odpowiedzialnym za takie projekty jak „The Andromeda Strain” (2008) czy „Filary Ziemi” (2010).
Nagrody i osiągnięcia Sir Ridley Scott
Sir Ridley Scott może poszczycić się bogatą listą nagród i wyróżnień. Był trzykrotnie nominowany do Nagrody Akademii dla najlepszego reżysera za filmy „Thelma i Louise”, „Gladiator” oraz „Helikopter w ogniu”. Jako producent otrzymał nominację do Oscara za „Marsjanina”. W 2018 roku otrzymał najwyższe wyróżnienie Brytyjskiej Akademii Filmowej – BAFTA Fellowship – za całokształt twórczości i wkład w rozwój kina. Jego dokonania w dziedzinie filmu telewizyjnego zostały docenione dwukrotnym zdobyciem nagrody Primetime Emmy: za film HBO „Wzbierająca burza” (2002) oraz za dokument „Gettysburg” (2011) dla History Channel.
Trzy z jego filmów – „Obcy”, „Blade Runner” i „Thelma i Louise” – zostały wybrane do zachowania w Narodowym Rejestrze Filmowym USA przez Bibliotekę Kongresu, co podkreśla ich znaczenie kulturowe, historyczne i estetyczne. Scott został również uhonorowany przez monarchię brytyjską. W 2003 roku otrzymał tytuł rycerski od królowej Elżbiety II, a w 2024 roku król Karol III mianował go Rycerzem Krzyża Wielkiego (GBE) za zasługi dla brytyjskiego przemysłu filmowego.
Majatek i działalność biznesowa Sir Ridley Scott
Sir Ridley Scott, wraz z bratem Tonym Scottem, w 1995 roku zakupił słynne Shepperton Studios. Bracia poddali kompleks gruntownej renowacji i rozbudowie, co znacząco przyczyniło się do jego rozwoju jako centrum produkcji filmowej. Firma RSA (Ridley Scott Associates), którą założyli bracia, od dziesięcioleci utrzymuje pozycję jednej z najbardziej liczących się marek w branży produkcji reklamowej na świecie, świadcząc o długoterminowym wpływie Scotta na tę dziedzinę.
Zainteresowania i inspiracje Sir Ridley Scott
W młodości, w połowie lat 50. XX wieku, Ridley Scott aktywnie uprawiał sport, grając w drużynie Stockton Rugby Football Club. Jego pasja do science fiction narodziła się w dzieciństwie dzięki lekturze powieści H.G. Wellsa, co bezpośrednio przełożyło się na jego późniejsze wybory zawodowe. Scott przyznał, że kluczową inspiracją dla jego kariery w kinie science fiction było obejrzenie filmu „2001: Odyseja kosmiczna” Stanleya Kubricka, które uświadomiło mu potencjał gatunku. Wizualna strona filmu „Blade Runner” została zainspirowana krajobrazem przemysłowym West Hartlepool, gdzie Scott jako student codziennie mijał huty stali, które wydawały mu się „wspaniałe i złowieszcze”.
Ciekawostki i mniej znane fakty z życia Sir Ridley Scott
Pierwszym filmem reżyserskim Ridleya Scotta był czarno-biały krótkometrażowy „Boy and Bicycle”, w którym wystąpili jego ojciec i brat. Film ten po latach trafił jako dodatek na wydanie DVD „Pojedynku”. Scott jest znany z niezwykle szybkiego tempa pracy i precyzyjnego planowania, co pozwala mu realizować wielkie widowiska w czasie krótszym niż większość innych reżyserów. Jako utalentowany rysownik, sam tworzy szczegółowe storyboardy do swoich filmów, nazywane „Ridleygramami”, co pozwala mu na precyzyjną kontrolę nad kompozycją każdego ujęcia. To Scott przekonał Russella Crowe’a do roli Maximusa w filmie „Gladiator”, mimo że scenariusz w tamtym momencie był jeszcze niedopracowany. Film „Thelma i Louise” stał się manifestem feminizmu w kinie drogi, zdobywając Scottowi pierwszą nominację do Oscara. Produkcja „Marsjanin” została doceniona przez NASA za realizm naukowy, a Scott ściśle współpracował z agencją podczas jej tworzenia.
Powrót do uniwersum „Obcego” w filmie „Prometeusz” wzbudził ogromne dyskusje wśród fanów na temat genezy ludzkości. W 2023 roku zrealizował wielką biografię Napoleona Bonaparte, co było spełnieniem jego wieloletnich ambicji. Filmy Ridleya Scotta słyną z ikonicznej muzyki, m.in. Vangelisa w „Blade Runnerze” czy Hansa Zimmera w „Gladiatorze”. Reżyser często wybiera Maroko jako miejsce kręcenia swoich historycznych epopei ze względu na tamtejsze światło i krajobrazy. Ma grupę stałych współpracowników wśród aktorów, do których należą m.in. Russell Crowe, Sigourney Weaver czy Joaquin Phoenix. Po samobójczej śmierci brata Tony’ego w 2012 roku, Ridley zadedykował mu kilka swoich kolejnych projektów. Mimo zaawansowanego wieku, Scott pozostaje jednym z najbardziej aktywnych twórców, reżyserując niemal jeden film rocznie. Był jednym z pierwszych wielkich reżyserów, którzy w pełni zaadoptowali technologię 3D, co widać było w filmie „Prometeusz”. Scott jest znany z pasji do sztuki i designu, co widać w każdym detalu scenografii jego filmów. Twierdzi, że nigdy nie bierze wakacji, ponieważ praca na planie filmowym jest dla niego najlepszą formą wypoczynku.
Warto wiedzieć: Podczas kręcenia filmu fantasy „Legenda” (1985) w Pinewood Studios, ogromna scenografia lasu zbudowana na hali 007 Stage została całkowicie zniszczona przez pożar w końcowej fazie produkcji. Po druzgocącej, czterostronicowej recenzji „Blade Runnera” autorstwa Pauline Kael w „New Yorkerze”, Scott poczuł się tak urażony, że oprawił te strony w ramkę i od tamtej pory przestał czytać jakiekolwiek recenzje swoich filmów, by uniknąć ich negatywnego wpływu na psychikę. Scott jest znany z częstego wydawania alternatywnych wersji swoich filmów; przyznał jednak, że „Alien: The Director’s Cut” z 2003 roku był głównie zabiegiem marketingowym, gdyż uważał wersję oryginalną za niemal bezbłędną.
Sir Ridley Scott to postać, która nieustannie kształtuje współczesne kino, łącząc wizjonerskie podejście z rzemieślniczą precyzją. Jego wkład w gatunki takie jak science fiction i kino historyczne jest nie do przecenienia, a jego wpływ na kolejne pokolenia twórców jest niezaprzeczalny. Dzięki swojej niezwykłej pasji i zdolności do tworzenia niezapomnianych światów na ekranie, Sir Ridley Scott pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii światowej kinematografii.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ridley_Scott
