Marlon Brando: Ikona Hollywood i jego burzliwe życie.

15

Marlon Brando Jr. (urodzony 3 kwietnia 1924 roku w Omaha, Nebraska) to postać, która na zawsze odmieniła oblicze aktorstwa filmowego. Jest powszechnie uznawany za jednego z najważniejszych i najbardziej wpływowych artystów w historii kina. Na [maj 2024 roku] aktor miałby 100 lat. W swoim życiu był trzykrotnie żonaty i miał liczne potomstwo. Jego kariera, która trwała ponad sześć dekad, przyniosła mu liczne nagrody, w tym dwa Oscary, a jego innowacyjne podejście do aktorstwa, znane jako „Metoda”, zrewolucjonizowało sposób pracy na planie filmowym. Zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [maj 2024 roku] miałby 100 lat.
• Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipaią).
• Dzieci: Liczne potomstwo (wspominane 11 dzieci).
• Zawód: Aktor filmowy i teatralny.
• Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizowanie aktorstwa filmowego poprzez wprowadzenie naturalizmu i „Metody”, zdobycie dwóch Oscarów.

Podstawowe informacje o Marlonie Brando

Dane biograficzne

Marlon Brando Jr. urodził się 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska. Jego życie zakończyło się 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat. Jego śmierć zakończyła epokę w historii kina, naznaczoną jego sześć dekad trwającą karierą. Brando zdefiniował pokolenie i na zawsze zmienił postrzeganie aktorstwa filmowego. Jego ikoniczny wizerunek jako symbolu buntu i „luki pokoleniowej”, utrwalony w roli Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” z 1953 roku, stał się nieodłącznym elementem popkultury.

Pochodzenie i tożsamość

Wbrew powszechnemu przekonaniu, wynikającemu często z jego wyrazistych ról, Marlon Brando nie miał włoskich korzeni. Jego przodkowie pochodzili głównie z Niemiec, Holandii, Anglii i Irlandii. Aktor czuł silną więź ze swoimi irlandzkimi korzeniami, co sam podkreślał, deklarując w 1995 roku, że nigdy nie czuł się tak bardzo „w domu” jak właśnie w Irlandii. To dziedzictwo kulturowe z pewnością kształtowało jego unikalną perspektywę i wrażliwość.

Wczesne lata i osobowość

Wczesne lata życia Marlona Brando były naznaczone trudnymi relacjami rodzinnymi. Jego ojciec, handlowiec, oraz matka, aktorka teatralna, często nie byli obecni w jego życiu, co doprowadziło do silnego przywiązania młodego Marlona do rodzinnej gospodyni. Jej odejście pozostawiło w nim trwałe poczucie porzucenia, które mogło mieć wpływ na jego późniejsze problemy emocjonalne i postrzeganie świata. Jego osobowość była złożona, charakteryzowała się buntowniczością, ale także głęboką wrażliwością, co znajdowało odzwierciedlenie w jego grze aktorskiej.

Rodzina i życie prywatne Marlona Brando

Relacje z rodzicami i rodzeństwem

Relacje Marlona Brando z rodzicami były skomplikowane i naznaczone ich częstą nieobecnością. Ojciec, będący handlowcem, oraz matka, aktorka teatralna, nie poświęcali mu wystarczająco dużo uwagi. Silne przywiązanie do rodzinnej gospodyni, a następnie jej odejście, wywołało u niego głębokie problemy z poczuciem porzucenia. Marlon miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również podążyła ścieżką aktorską, oraz Frances. Jego kuzynem był znany dokumentalista D. A. Pennebaker, co pokazuje pewne powiązania w rodzinie ze światem sztuki i filmu.

Małżeństwa i związki

Marlon Brando był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Anna Kashfi, drugą Movita Castaneda, a trzecią Tarita Teriipaią, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty”. Te formalne związki były jednak jedynie częścią złożonego życia uczuciowego aktora, który znany był z burzliwych relacji i licznych romansów. Jego życie osobiste często znajdowało się w centrum zainteresowania mediów, podobnie jak losy jego potomstwa.

Potomstwo

Marlon Brando był ojcem liczne potomstwa, a artykuł wspomina o 11 dzieciach. Wśród nich szczególną uwagę mediów przyciągnęli Christian i Cheyenne, których tragiczne losy wstrząsnęły opinią publiczną i stały się przedmiotem wielu doniesień prasowych. Losy dzieci Brando, naznaczone tragediami i problemami, były bolesnym aspektem jego życia, który rzutował na jego późniejsze lata.

Bliskie relacje

Jedną z najbardziej znaczących i trwałych przyjaźni w życiu Marlona Brando była ta z Wallym Coxem. Poznali się w 1930 roku w Evanston i utrzymywali bliski kontakt aż do śmierci Coxa w 1973 roku. Ta przyjaźń stanowiła ważny punkt oparcia dla aktora, który często zmagał się z wewnętrznymi demonami i trudnościami w relacjach. Ich więź była dowodem na to, że nawet w żyłach buntownika płynęła potrzeba głębokiego, autentycznego kontaktu z drugim człowiekiem.

Kariera zawodowa Marlona Brando

Edukacja aktorska i początki

Droga Marlona Brando do sławy wiodła przez intensywną edukację aktorską. W latach 40. studiował w Nowym Jorku pod okiem legendarnej Stelli Adler, od której przejął kluczowe zasady systemu Stanisławskiego. Adler wspominała jego niezwykły instynkt, ilustrując to anegdotą, gdy podczas ćwiczenia polegającego na udawaniu kurczaków w obliczu spadającej bomby atomowej, Brando jako jedyny zachował spokój, twierdząc, że jako kurczak nie ma pojęcia, czym jest bomba. Ten przykład doskonale ilustruje jego unikalne podejście do roli i postaci.

Przełom na Broadwayu i debiut filmowy

Pierwszym znaczącym krokiem w karierze Marlona Brando był jego debiut na nowojorskiej scenie w 1944 roku w dramacie „I Remember Mama”. Jednak prawdziwy przełom nastąpił w 1947 roku, gdy wcielił się w rolę Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem”. Ta kreacja przyniosła mu status gwiazdy i zrewolucjonizowała styl aktorstwa w Hollywood. Na wielkim ekranie zadebiutował w 1950 roku w filmie „The Men”, gdzie wcielił się w postać sparaliżowanego weterana wojennego. Aby przygotować się do tej roli, spędził miesiąc w łóżku w szpitalu dla weteranów, co świadczy o jego zaangażowaniu i dążeniu do autentyzmu.

Rewolucja w aktorstwie: „Metoda”

Rola Stanleya Kowalskiego w „Tramwaju zwanym pożądaniem” nie tylko ugruntowała pozycję Marlona Brando jako gwiazdy, ale przede wszystkim wprowadziła do kina amerykańskiego nowy standard aktorstwa. Brando, czerpiąc z nauki Stelli Adler i systemu Stanisławskiego, stał się pionierem tzw. „Metody” – techniki polegającej na głębokim zanurzeniu się w psychikę postaci, wykorzystaniu własnych doświadczeń i emocji do stworzenia realistycznej i wiarygodnej kreacji. Jego gra cechowała się naturalnością, spontanicznością i intensywnością, co stanowiło wyraźny kontrast wobec bardziej stylizowanych i teatralnych występów, dominujących wcześniej na ekranie. Przez lata jego podejście było naśladowane i analizowane, a wpływ metody aktorskiej Brando na kolejne pokolenia aktorów jest nieoceniony.

Ważniejsze role i projekty filmowe

„Tramwaj zwany pożądaniem”

Premiera „Tramwaju zwanego pożądaniem” w 1947 roku na Broadwayu była momentem przełomowym w karierze Marlona Brando. Jego kreacja Stanleya Kowalskiego, surowego i namiętnego robotnika, stała się ikoną współczesnego teatru i kina. Brando wniósł do tej roli surową energię i psychologiczną głębię, która przyciągała widzów i krytyków. Sukces sztuki zaowocował przeniesieniem jej na ekran w 1951 roku, gdzie Brando ponownie zagrał Kowalskiego, utrwalając swój status gwiazdy i wpływając na kolejne pokolenia aktorów.

„Na nabrzeżach”

W 1954 roku Marlon Brando zagrał rolę dokera Terry’ego Malloya w filmie „Na nabrzeżach”, reżyserowanym przez Elia Kazana. Ta kreacja przyniosła mu pierwszą statuetkę Akademii – Oscara dla najlepszego aktora. Film poruszał temat korupcji w związkach zawodowych na nadbrzeżu w Nowym Jorku, a Brando stworzył postać pełną wewnętrznych konfliktów, która zdobyła uznanie widzów i krytyków. Rola ta jest uważana za jedną z jego najbardziej pamiętnych i wpływowych, podkreślając jego mistrzostwo w portretowaniu postaci z marginesu społecznego.

„Dzikim”

Film „Dziki” z 1953 roku umocnił wizerunek Marlona Brando jako symbolu buntu i kontrkultury. Jego postać Johnny’ego Strablera, charyzmatycznego lidera gangu motocyklowego, stała się ikoną popkultury. Luźna skórzana kurtka, z którą Brando wystąpił w filmie, stała się symbolem wolności i młodzieńczego sprzeciwu. Ten występ udowodnił, że Marlon Brando potrafi wcielać się w postacie wykraczające poza schematy kina, stając się głosem nowej generacji.

„Bunt na Bounty”

W 1962 roku Marlon Brando zagrał główną rolę w filmie „Bunt na Bounty”. Film ten, nakręcony na Tahiti, stał się ważnym etapem w jego karierze, nie tylko ze względu na rolę, ale także na fakt, że podczas jego kręcenia poznał swoją przyszłą trzecią żonę, Taritą Teriipaią. Produkcja ta była jedną z najdroższych w tamtych czasach, a Brando jako gwiazda przyciągnął do kin miliony widzów. Film ten otworzył również nowy rozdział w jego życiu, prowadząc do zakupu polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który później przekształcił się w ekologiczny kurort.

„Ojciec chrzestny”

Po okresie słabszych występów, Marlon Brando powrócił w wielkim stylu w 1972 roku, wcielając się w postać Vito Corleone w filmie „Ojciec chrzestny” Francisa Forda Coppoli. Ta kreacja przyniosła mu drugiego Oscara dla najlepszego aktora i na nowo ugruntowała jego pozycję jako jednego z największych aktorów wszech czasów. Brando stworzył postać subtelną, a zarazem przerażającą, która stała się archetypem filmowego gangstera. Jego spokojna, ale pełna grozy gra, z charakterystycznym szeptem i gestami, na zawsze wpisała się w historię kina. Film ten, obok „Tramwaju zwanego pożądaniem”, jest jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych dzieł.

„Ostatnie tango w Paryżu”

W 1973 roku Marlon Brando zagrał w głośnym i kontrowersyjnym filmie Bernarda Bertolucciego „Ostatnie tango w Paryżu”. Film ten, eksplorujący skomplikowane relacje międzyludzkie i mroczne zakamarki ludzkiej psychiki, wywołał burzę dyskusji i był przedmiotem wielu debat. Brando stworzył w nim przejmującą i odważną kreację, która po raz kolejny pokazała jego gotowość do podejmowania ryzykownych artystycznie wyzwań. Mimo kontrowersji, film ten jest często wymieniany jako jedno z jego najważniejszych dzieł.

Późniejsze role

Kariera Marlona Brando trwała przez wiele dekad, obejmując szeroki wachlarz ról. Jego późniejsze występy w produkcjach takich jak „Wyspa doktora Moreau” z 1996 roku czy „Rozgrywka” z 2001 roku, zamykają jego filmografię. Choć te role mogły nie osiągnąć takiego rezonansu jak jego wcześniejsze dokonania, świadczą o jego nieustającej obecności w świecie filmu i chęci dalszego eksplorowania możliwości artystycznych. Jego kariera, rozciągająca się przez sześć dekad, stanowi przykład niezwykłej długowieczności i wpływu na kształtowanie współczesnego aktorstwa filmowego.

Reżyseria

Marlon Brando spróbował swoich sił także po drugiej stronie kamery. W 1961 roku wyreżyserował western „Dwa oblicza zemsty” (One-Eyed Jacks). Film ten, choć nie odniósł spektakularnego sukcesu komercyjnego, jest ceniony za wizualną stronę i ambicje reżyserskie Brando. Jego próba reżyserii pokazuje wszechstronność artystyczną aktora i chęć eksperymentowania z różnymi aspektami produkcji filmowej.

Nagrody i osiągnięcia Marlona Brando

Nagrody Akademii (Oscary)

Marlon Brando jest dwukrotnym laureatem Nagrody Akademii. Pierwszą statuetkę Oscara zdobył w 1954 roku za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach”. Drugą nagrodę otrzymał w 1972 roku za niezapomnianą kreację Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”. Brando był nominowany do nagrody Akademii łącznie osiem razy, co świadczy o jego stałej obecności w czołówce hollywoodzkiego aktorstwa przez wiele lat. Nominacje te obejmowały szeroki wachlarz ról, od dramatycznych po bardziej złożone psychologicznie, w filmach takich jak „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” czy „Sucha biała pora”.

Inne prestiżowe nagrody

Oprócz Oscarów, Marlon Brando zdobył również inne prestiżowe nagrody filmowe. W swoim dorobku posiadał dwa Złote Globy, a także nagrodę festiwalu w Cannes dla najlepszego aktora. Trzy brytyjskie nagrody BAFTA potwierdzają jego międzynarodowe uznanie. Dodatkowo, w 1979 roku otrzymał nagrodę Emmy za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations”, co świadczy o jego wszechstronności i zdolności do odnajdywania się w różnych formatach medialnych.

Tabela nagród i wyróżnień

Nominacje do nagród

Ilość nominacji do Oscara, jak również zdobyte nagrody, podkreślają wyjątkowy talent Marlona Brando. Był nominowany do nagrody Akademii łącznie osiem razy. Nominacje te obejmowały role w filmach takich jak „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” czy „Sucha biała pora”. Ta różnorodność nominacji świadczy o jego zdolności do wcielania się w postacie o zróżnicowanych charakterach i pochodzeniu, co czyniło go jednym z najbardziej wszechstronnych aktorów swoich czasów.

Filantropia, aktywizm i osobowość Marlona Brando

Zaangażowanie społeczne i polityczne

Marlon Brando był nie tylko wybitnym aktorem, ale także aktywnym działaczem na rzecz praw obywatelskich i praw rdzennych Amerykanów. Wykorzystywał swoją ogromną popularność i wpływy, aby zwracać uwagę na niesprawiedliwość społeczną i problemy marginalizowanych grup. Jego zaangażowanie było rzadkością wśród ówczesnych gwiazd Hollywood, które często unikały publicznego wypowiadania się na tematy polityczne i społeczne.

Wykorzystanie sławy w celach aktywistycznych

Szczytowym przykładem zaangażowania Marlona Brando była jego postawa na gali rozdania Oscarów w 1973 roku. Po wygranej za rolę Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”, Brando odmówił przyjęcia nagrody. Zamiast niego na scenie pojawiła się aktywistka Sacheen Littlefeather, która w jego imieniu wygłosiła protest przeciwko dyskryminującemu przedstawianiu Indian w filmach. Ten odważny gest był symbolicznym potwierdzeniem jego głębokiego przekonania o potrzebie zmian społecznych i wykorzystania platformy, jaką dawała mu sława, do szerzenia świadomości na temat ważnych kwestii.

Kontrowersje i wyzwania w życiu Marlona Brando

Styl pracy i współpraca na planie

Marlon Brando był znany z ekscentrycznego zachowania i bycia „trudnym” we współpracy na planie. Często odmawiał nauki kwestii na pamięć, preferując korzystanie z tablic z podpowiedziami (cue cards). Twierdził, że czytanie z kart sprawia, że jego gra jest bardziej naturalna i spontaniczna, co stanowiło kolejne wyzwanie dla reżyserów i współpracowników. Jego podejście do pracy, choć dla niektórych frustrujące, było integralną częścią jego unikalnego stylu aktorskiego, który często przynosił znakomite efekty artystyczne.

Osobiste problemy i skandale

Ostatnie dwie dekady życia Marlona Brando były naznaczone problemami z zaburzeniami nastroju oraz znaczną nadwagą. Jego życie osobiste, mimo sukcesów zawodowych, było pełne trudnych chwil. Dodatkowo, aktor wywoływał kontrowersje swoimi wypowiedziami na temat wpływów żydowskich w Hollywood, co spotkało się z krytyką. Te aspekty jego życia dodają złożoności portretowi tej ikonicznej postaci.

Batalie prawne

Tragiczne losy dzieci Marlona Brando doprowadziły do licznych procesów sądowych, z którymi musiał się mierzyć aktor. Te bolesne wydarzenia stanowiły znaczące obciążenie emocjonalne i prawne w jego życiu, rzutując na jego późniejsze lata i dodatkowo komplikując jego publiczny wizerunek. Zmagał się z konsekwencjami dramatów, które dotknęły jego najbliższych.

Ciekawostki i dziedzictwo Marlona Brando

Wykształcenie i wczesne doświadczenia

Droga Marlona Brando do sławy nie była prosta. Został wydalony z Libertyville High School za złe zachowanie, a także usunięto go z Shattuck Military Academy za niesubordynację i potajemne wymykanie się do miasta. Zanim został słynnym aktorem, pracował fizycznie, między innymi jako kopacz rowów – była to praca wakacyjna załatwiona przez jego ojca. Te doświadczenia z pewnością ukształtowały jego charakter i spojrzenie na świat.

Podejście do nauki aktorstwa

Marlon Brando publicznie dystansował się od Lee Strasberga, twórcy słynnego Actors Studio, mimo że wielu uważało go za jednego z najważniejszych nauczycieli aktorstwa. Brando twierdził, że jedynymi prawdziwymi nauczycielami, którzy mieli na niego największy wpływ, byli Stella Adler i Elia Kazan. To podkreśla jego niezależne podejście do rozwoju artystycznego i wybór mentorów, którzy najlepiej odpowiadali jego wizji aktorstwa.

Posiadłość i ekologia

Jednym z najbardziej niezwykłych aspektów życia Marlona Brando była jego własność polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który zakupił po kręceniu filmu „Bunt na Bounty”. Obecnie na jego wyspie znajduje się luksusowy ekologiczny kurort „The Brando Resort”. Ta posiadłość stanowi symbol jego związku z naturą i jego późniejszej troski o środowisko, a także dowód na jego niezwykłe życie poza światem filmu.

Wpływ na historię kina

Marlon Brando jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina. Jego kariera, trwająca sześć dekad, nie tylko przyniosła mu liczne nagrody i uznanie, ale przede wszystkim na zawsze zmieniła sposób, w jaki postrzegamy i tworzymy aktorstwo filmowe. Jego innowacyjne podejście, naturalizm i głęboka psychologia postaci wywarły ogromny wpływ na kolejne pokolenia artystów, kształtując współczesne aktorstwo filmowe i stawiając go w panteonie największych legend ekranu.

Kluczowe filmy w karierze Marlona Brando

• „Tramwaj zwany pożądaniem” (1951)
• „Dziki” (1953)
• „Na nabrzeżach” (1954)
• „Viva Zapata!” (1952)
• „Juliusz Cezar” (1953)
• „Sayonara” (1957)
• „Bunt na Bounty” (1962)
• „Ojciec chrzestny” (1972)
• „Ostatnie tango w Paryżu” (1973)
• „Wyspa doktora Moreau” (1996)
• „Rozgrywka” (2001)

Warto wiedzieć: Marlon Brando był znany z tego, że często odmawiał nauki kwestii na pamięć, korzystając z tablic z podpowiedziami (cue cards), twierdząc, że sprawia to, iż jego gra jest bardziej naturalna i spontaniczna.

Marlon Brando, swoją niepowtarzalną grą i autentycznością, pokazał nam, jak głęboko można zanurzyć się w postać, inspirując tym samym do poszukiwania prawdy w każdej artystycznej ekspresji. Jego dziedzictwo jako aktora, który przekroczył granice konwencjonalnego aktorstwa, pozostaje żywe i inspirujące dla kolejnych pokoleń twórców filmowych.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando