Marianne Ihlen: Muza Leonarda Cohena i ich słowa miłości

10

Marianne Ihlen, urodzona 18 maja 1935 roku w norweskiej miejscowości Larkollen, była postacią, która na zawsze wpisała się w historię muzyki i kultury XX wieku, przede wszystkim jako wieloletnia muza i partnerka legendarnego kanadyjskiego barda Leonarda Cohena. Jej życie, mimo że często pozostawało w cieniu sławy artysty, było bogate w doświadczenia, podróże i osobiste wyzwania, które stanowiły nieocenione źródło inspiracji dla wielu jego najsłynniejszych utworów. Na [miesiąc rok 2024] Marianne Ihlen miałaby 89 lat. Zmarła 28 lipca 2016 roku w Oslo, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które wciąż rezonuje w sercach fanów na całym świecie.

Choć jej związek z Leonardem Cohenem jest najbardziej znanym epizodem z jej życia, Marianne Ihlen była kobietą o niezwykłej sile i głębi. Jej droga wiodła przez trudne dzieciństwo naznaczone chorobą ojca i brata w czasach II wojny światowej, przez burzliwe związki i poszukiwania własnej tożsamości, aż po ustabilizowane życie w Norwegii. Jej historia, często kojarzona z idyllicznym obrazem życia na greckiej wyspie Hydra, to opowieść o miłości, inspiracji, ale także o trudnych wyborach i ich konsekwencjach, która zasługuje na szczegółowe przybliżenie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [miesiąc rok 2024] miałaby 89 lat.
• Żona/Mąż: Była dwukrotnie zamężna (Axel Jensen, Jan Kielland Stang), a jej najsłynniejszym partnerem był Leonard Cohen.
• Dzieci: Miała jednego syna, Axela Joachima Jensena.
• Zawód: Pracowała w różnych zawodach, od sekretarki po branżę naftową, ale jej największą rolą była rola muzy i inspiracji dla artystów.
• Główne osiągnięcie: Była muzą i inspiracją dla wielu kluczowych utworów Leonarda Cohena, w tym „So Long, Marianne”.

Podstawowe informacje o Marianne Ihlen

Pełne nazwisko i pochodzenie

Marianne Christine Ihlen urodziła się 18 maja 1935 roku w malowniczej miejscowości Larkollen w Norwegii. To właśnie z tego skandynawskiego kraju wywodziła się, a jej życie przeplatało się z europejskimi kulturami, od Grecji po Anglię i Kanadę, kształtując jej unikalną perspektywę na świat.

Status ikony kultury

Marianne Ihlen jest powszechnie uznawana za ikonę kultury, przede wszystkim za sprawą swojej roli jako muza i długoletnia towarzyszka życia Leonarda Cohena. Jej wpływ na twórczość jednego z najważniejszych artystów XX wieku jest niepodważalny, a historia jej związku z kanadyjskim bardem stała się inspiracją dla wielu dzieł sztuki, w tym utworów muzycznych i filmów dokumentalnych.

Data i miejsce śmierci

Marianne Ihlen zmarła 28 lipca 2016 roku w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo. Miała 81 lat. Jej odejście było wynikiem choroby nowotworowej, która postępowała bardzo szybko, zabierając ją zaledwie kilka dni po postawieniu diagnozy.

Życie prywatne i rodzinne Marianne Ihlen

Trudne dzieciństwo i choroba w rodzinie

Dzieciństwo Marianne Ihlen przypadło na okres II wojny światowej, który przyniósł ze sobą wiele trudności. Jej ojciec zachorował na gruźlicę, co wymagało długotrwałego leczenia w sanatorium, a w tym samym czasie jej młodszy brat, Nils, również zmagał się z tą chorobą. Te doświadczenia z pewnością wpłynęły na jej postrzeganie świata i kształtowanie charakteru, ucząc ją odporności.

Małżeństwo z Axelem Jensenem

W październiku 1958 roku Marianne Ihlen poślubiła norweskiego pisarza awangardowego Axela Jensena. Ceremonia odbyła się w kościele anglikańskim w Atenach. Decyzja o ślubie była podjęta wbrew woli rodziców Marianne, co świadczy o jej determinacji i dążeniu do realizacji własnych wyborów życiowych, nawet wbrew konwencjom.

Burzliwy związek i rozwód

Małżeństwo z Axelem Jensenem okazało się burzliwe i naznaczone licznymi zdradami ze strony pisarza. Te trudne doświadczenia doprowadziły ostatecznie do ich rozwodu w 1962 roku, co stanowiło bolesny, ale i ważny etap w życiu Marianne, otwierając nowy rozdział.

Macierzyństwo: Syn Axel Joachim Jensen

21 stycznia 1960 roku Marianne Ihlen urodziła swojego jedynego syna, Axela Joachima Jensena, w Oslo. Macierzyństwo było dla niej ważnym doświadczeniem, a jego losy, zwłaszcza w kontekście problemów psychicznych, stanowiły dla niej źródło troski i nieustannej miłości.

Warto wiedzieć: Choć nie było to jej świadomą decyzją, Axel Joachim Jensen otrzymał środek LSD od swojego biologicznego ojca w wieku 15 lat, co miało wpływ na jego późniejsze problemy psychiczne.

Relacja z Leonardem Cohenem

Prawdziwie ikoniczna relacja Marianne Ihlen narodziła się w latach 1960–1967, gdy związała się z kanadyjskim piosenkarzem i poetą Leonardem Cohenem. Ich romans rozpoczął się na greckiej wyspie Hydra, zaledwie krótko po tym, jak Marianne została porzucona przez pierwszego męża. To właśnie na Hydrze, w idyllicznej scenerii, rozkwitła ich burzliwa historia miłości, która odcisnęła trwałe piętno na twórczości Cohena i stała się legendą.

Wspólne życie na Hydrze

Podczas związku z Leonardem Cohenem, wyspa Hydra stała się ich domem. Cohen odegrał znaczącą rolę w życiu młodego Axela Joachima, stając się dla niego przybranym ojcem. Dla Marianne był on partnerem, który zapewniał jej wsparcie finansowe i emocjonalne przez wiele kolejnych lat, nawet po zakończeniu ich związku. Ich wspólne życie na greckiej wyspie Hydra, choć pełne artystycznej atmosfery, nie było pozbawione wyzwań, czego przykładem jest nagłe opuszczenie wyspy w 1972 roku pod naciskiem Suzanne Elrod.

Drugie małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem

Po burzliwym związku z Leonardem Cohenem i latach spędzonych na podróżach, Marianne Ihlen odnalazła spokój w ramionach swojego drugiego męża, inżyniera Jana Kiellanda Stanga. Para pobrała się w 1979 roku. Jana znała jeszcze z czasów młodości, a ich wspólne życie toczyło się w Oslo, gdzie Marianne ostatecznie osiadła, znajdując stabilizację i ukojenie.

Kariera zawodowa i edukacja Marianne Ihlen

Wykształcenie handlowe

Wbrew marzeniom ojca, który widział ją w zawodzie lekarza lub prawnika, Marianne Ihlen wybrała ścieżkę edukacji biznesowej. W wieku 19 lat ukończyła Miejską Szkołę Handlową w Oslo, zdobywając solidne podstawy do przyszłej kariery zawodowej, co pokazało jej pragmatyczne podejście do życia.

Wczesne doświadczenia zawodowe

Po ukończeniu studiów Marianne Ihlen zdobywała różnorodne doświadczenia zawodowe. Pracowała jako sekretarka w biurze adwokackim, w sklepie obuwniczym, a także w kinie. Angażowała się również w działalność charytatywną, pracując dla organizacji Save the Children, co świadczy o jej wrażliwości na potrzeby innych i chęci pomagania.

Praca jako au pair

Jednym z etapów jej podróży było również okresowe zatrudnienie jako au pair w Newcastle w Anglii. Ta praca pozwoliła jej na dalsze poznawanie kultury i życia w innym kraju, poszerzając jej horyzonty i przygotowując na przyszłe wyzwania.

Niespełnione marzenia o aktorstwie

Marianne Ihlen miała również aspiracje artystyczne. Przygotowywała się do egzaminów wstępnych do Narodowej Akademii Teatralnej w Oslo, jednak ostatecznie zrezygnowała z tego marzenia. Powodem były sprzeciw rodziców oraz brak pewności siebie, które powstrzymały ją przed wkroczeniem na scenę, ukazując jej wewnętrzne rozterki.

Praca w przemyśle naftowym

Po powrocie do Norwegii w 1973 roku, Marianne Ihlen związała się zawodowo z firmą Norwegian Contractors. Przedsiębiorstwo to specjalizowało się w budowie platform wiertniczych, co stanowiło zupełnie nowe i wymagające pole działalności dla Marianne, z dala od jej artystycznych korzeni, ale wymagające profesjonalizmu.

Współpraca z Juni Dahr

Pod koniec swojej kariery zawodowej Marianne Ihlen podjęła współpracę z norweską aktorką Juni Dahr. Pomagała jej w organizacji logistycznej międzynarodowych tras koncertowych, wykorzystując swoje doświadczenie i umiejętności organizacyjne, co pokazało jej wszechstronność.

Marianne Ihlen jako muza i jej dziedzictwo w muzyce

Inspiracja dla „So Long, Marianne”

Największym dziedzictwem Marianne Ihlen w świecie muzyki jest bez wątpienia jej rola jako tytułowej bohaterki jednego z najsłynniejszych utworów Leonarda Cohena z 1967 roku, „So Long, Marianne”. Piosenka ta stała się hymnem dla wielu pokoleń, a jej powstanie nierozerwalnie związane jest z historią miłości między artystą a jego norweską muzą, symbolizując pożegnanie i wieczne wspomnienie.

Pierwotny tytuł piosenki

Ciekawostką dotyczącą utworu „So Long, Marianne” jest fakt, że pierwotnie nosił on tytuł „Come on, Marianne”. Miał on być zaproszeniem do zmian i wspólnej przyszłości. Jednak przed rozstaniem, Cohen zmienił tekst na bardziej pożegnalny, nadając piosence jej ostateczny i symboliczny tytuł, który przeszedł do historii.

Geneza utworu „Bird on the Wire”

Inną ważną inspiracją dla Leonarda Cohena była Marianne Ihlen i jej obserwacje. Utwór „Bird on the Wire” powstał, gdy Marianne zauważyła ptaka siedzącego na nowo zainstalowanym przewodzie telefonicznym na greckiej wyspie Hydra. To proste, codzienne zdarzenie stało się punktem wyjścia dla jednej z najbardziej poruszających ballad Cohena, ukazując piękno w codzienności.

Obecność na okładkach albumów Leonarda Cohena

Wizerunek Marianne Ihlen pojawił się również na okładkach albumów Leonarda Cohena. Jej zdjęcie w białym ręczniku, wykonane przy maszynie do pisania artysty, zdobi tył okładki albumu „Songs from a Room” z 1969 roku, utrwalając jej obecność w wizualnym kanonie twórczości Cohena i przypominając o jej wpływie.

Dedykacje poetyckie od Leonarda Cohena

Leonard Cohen wielokrotnie wyrażał swoje uczucia i uznanie dla Marianne Ihlen w swojej twórczości poetyckiej. Zadedykował jej tomik poezji „Flowers for Hitler”, a także wspominał o niej w tomie „The Energy of Slaves”. Te dedykacje świadczą o głębokim i trwałym wpływie, jaki Marianne wywarła na jego artystyczną duszę, pozostając ważną postacią w jego życiu.

Pośmiertny hołd w muzyce

Dziedzictwo Marianne Ihlen w muzyce nie zakończyło się wraz z jej śmiercią. Utwór „Moving On” z pośmiertnego albumu Cohena „Thanks for the Dance” (2019) został nagrany jako hołd dla niej, podkreślając wieczną więź między artystą a jego muzą. Również w 2024 roku zespół Bastille wydał piosenkę „Leonard & Marianne”, nawiązując do ich burzliwej relacji i przypominając o jej wpływie na kulturę.

Współczesne nawiązania w muzyce

Historia związku Leonarda Cohena i Marianne Ihlen nadal inspiruje współczesnych artystów. Piosenka „Leonard & Marianne” zespołu Bastille, wydana w 2024 roku na albumie „&”, jest kolejnym przykładem tego, jak ich relacja wciąż rezonuje w kulturze popularnej, przypominając o tym, jak głęboko ich historia miłosna wpłynęła na muzykę i jak ich losy nadal fascynują kolejne pokolenia.

Osobowość, pasje i filantropia Marianne Ihlen

Wpływ na innych twórców

Marianne Ihlen posiadała niezwykły dar inspirowania artystów. Oprócz nieocenionego wpływu na Leonarda Cohena, jej osobowość zainspirowała również Nicka Broomfielda, reżysera dokumentalnego, do podjęcia tej ścieżki kariery. Jej charyzma i sposób bycia stanowiły dla wielu impuls do tworzenia i odkrywania nowych ścieżek, co świadczy o jej unikalnym oddziaływaniu.

Modeling dla artystów

W swoim życiu Marianne Ihlen nierzadko wcielała się w rolę modelki dla artystów. Pozowała malarzom takim jak Anthony Kingsmill czy Marcelle Maltais, co świadczy o jej pięknej i fotogenicznej urodzie, która przyciągała uwagę świata sztuki i utrwaliła jej wizerunek w dziełach wizualnych.

Zainteresowania duchowe

W późniejszym okresie swojego życia Marianne Ihlen rozwinęła głębokie zainteresowanie buddyzmem tybetańskim. Poszukiwania duchowe stanowiły ważny element jej wewnętrznego rozwoju i pozwalały na odnalezienie spokoju i równowagi w życiowych zawirowaniach, ukazując jej dążenie do głębszego zrozumienia siebie.

Pasje artystyczne

Poza inspirującą rolą muzy, Marianne Ihlen sama realizowała się artystycznie. W wolnym czasie zajmowała się malarstwem, rozwijając swoje talenty i pasje w dziedzinie sztuk wizualnych, co świadczy o jej wszechstronnym uzdolnieniu i potrzebie ekspresji.

Zdrowie Marianne Ihlen

Choroba nowotworowa

Pod koniec lipca 2016 roku u Marianne Ihlen zdiagnozowano białaczkę. Niestety, choroba postępowała bardzo szybko, stanowiąc ogromne wyzwanie dla jej zdrowia i życia, co było tragicznym zwrotem akcji w jej historii.

Szybki przebieg choroby

Przebieg choroby nowotworowej u Marianne Ihlen był niezwykle szybki. Zaledwie kilka dni po postawieniu diagnozy, choroba doprowadziła do jej śmierci, co było ogromnym szokiem dla jej bliskich i świata kultury, podkreślając kruchość życia.

Ostatnia wiadomość od Leonarda Cohena

W ostatnich chwilach życia Marianne Ihlen otrzymała poruszający list od Leonarda Cohena. Ten telegram od byłego partnera był dowodem ich wiecznej więzi i głębokiego uczucia, które przetrwało lata rozłąki. Cohen pisał: „Jestem tuż za Tobą, wystarczająco blisko, by chwycić Cię za rękę. To stare ciało się poddało, tak jak i Twoje”, co było niezwykle wzruszającym pożegnaniem.

Treść listu

Treść listu od Cohena, choć krótka, była niezwykle symboliczna i pełna emocji. Podkreślała ona jego obecność i wsparcie w ostatnich chwilach życia Marianne, nawet pomimo fizycznej odległości. Słowa te stały się szeroko komentowane w mediach na całym świecie jako świadectwo niezwykłej więzi między dwojgiem ludzi, która przetrwała próbę czasu.

Symboliczne znaczenie

List od Cohena stał się symbolem ich wiecznej więzi i był szeroko komentowany w mediach na całym świecie. Pokazał, jak głęboka i trwała była ich relacja, wykraczająca poza ramy zwykłego związku. To właśnie takie momenty podkreślają wagę ich historii dla kultury i literatury.

Kontrowersje i trudne momenty w życiu Marianne Ihlen

Eksperymenty z LSD

Podczas pobytu w Meksyku w 1966 roku, Marianne Ihlen kilkakrotnie zażyła LSD. Były to próby poszukiwania wglądu w swoje życiowe dylematy i trudne emocje, co było odzwierciedleniem pewnych trendów i poszukiwań duchowych tamtej epoki, choć niosło ze sobą ryzyko.

Wpływ na problemy zdrowotne syna

Niestety, eksperymenty z LSD miały również swoje mroczne konsekwencje. Jej syn, Axel Joachim, również otrzymał ten środek od swojego biologicznego ojca w wieku 15 lat. To doświadczenie przyczyniło się do jego późniejszych problemów psychicznych, co stanowiło ogromne zmartwienie dla Marianne i ukazuje trudne dziedzictwo pewnych wyborów.

Problemy syna

Axel Joachim Jensen w dorosłym życiu zmagał się z poważnymi problemami psychicznymi. Spędził wiele czasu w placówkach leczniczych, a jego stan zdrowia był dla Marianne źródłem nieustannego bólu i troski. To przypadek pokazuje trudne dziedzictwo pewnych wyborów i ich wpływ na kolejne pokolenia, będąc tragicznym przykładem konsekwencji.

Konfrontacja z Suzanne Elrod

W 1972 roku Marianne Ihlen doświadczyła bolesnego momentu, gdy została wyrzucona z domu Cohena na Hydrze przez jego nową partnerkę, Suzanne Elrod. Ten incydent stanowił brutalne zakończenie pewnego etapu ich wspólnego życia i bolesne doświadczenie dla Marianne.

Nagłe opuszczenie wyspy

Suzanne Elrod przyjechała na Hydrę z synem Adamem i zażądała domu wyłącznie dla siebie, co zmusiło Marianne do nagłego opuszczenia wyspy. To wydarzenie było dramatycznym zwrotem akcji i symbolizowało ostateczne rozstanie z Cohenem i ich wspólnym życiem na greckiej wyspie Hydra, pozostawiając gorzki smak.

Ciekawostki z życia Marianne Ihlen

Praca na jachcie

W 1958 roku, przed swoim pierwszym małżeństwem, Marianne Ihlen podjęła nietypową pracę jako kucharka, hostessa i niania na luksusowym szkunerze „Stromie Seas”. Praca ta należała do spadkobierców banku Barclays, co było niezwykłym doświadczeniem.

Odzyskanie pewności siebie

Praca na jachcie okazała się dla Marianne Ihlen nie tylko źródłem dochodu, ale także sposobem na odzyskanie pewności siebie po trudnych doświadczeniach związanych ze zdradami pierwszego męża. Podróże i nowe wyzwania pozwoliły jej nabrać sił i wiary w siebie.

Niecodzienny transport dziecka

W sierpniu 1960 roku, Marianne i Leonard Cohen podjęli niezwykłą decyzję dotyczącą transportu ich syna, Axela. Powierzyli niemowlę przypadkowo poznanej załodze linii lotniczych SAS, co było śmiałym i niekonwencjonalnym podejściem.

Podróż małego Axela

Załoga SAS bezpiecznie dostarczyła małego Axela z Grecji do jego babci w Oslo. Było to rozwiązanie mające na celu oszczędzenie dziecku trudów długiej podróży samochodem przez Europę, co pokazuje determinację rodziców w zapewnieniu mu komfortu, nawet w nietypowy sposób.

Wartość listów miłosnych

W czerwcu 2019 roku kolekcja ponad 50 listów miłosnych od Leonarda Cohena do Marianne Ihlen została sprzedana na aukcji w Christie’s. Był to dowód na trwałość i znaczenie ich korespondencji, która stała się cennym artefaktem.

Rekordowa kwota

Listy te zostały wylicytowane za łączną kwotę 876 000 dolarów. Ta astronomiczna suma świadczy o ogromnym zainteresowaniu i wartości artystycznej oraz historycznej tej korespondencji, czyniąc ją jedną z najdroższych w historii.

Znaczenie historyczne

Wysoka cena aukcyjna listów od Cohena do Marianne Ihlen potwierdza ogromne znaczenie ich relacji dla historii kultury i literatury. Stanowią one unikalne świadectwo jednej z najbardziej inspirujących historii miłosnych XX wieku, która nadal fascynuje.

Pierwsze spotkanie z Cohenem

Pierwsze spotkanie Marianne Ihlen z Leonardem Cohenem miało miejsce w sklepie u Katsikasa na greckiej wyspie Hydra. Tam Leonard zaprosił ją do swojego stolika, rozpoczynając tym samym ich niezwykłą znajomość, która na zawsze odmieniła ich życie.

Wsparcie finansowe

Nawet po zakończeniu ich związku, Leonard Cohen przez lata wysyłał Marianne pieniądze, aby pomóc jej w utrzymaniu. To świadczy o głębokiej więzi i trosce, którą darzył ją do końca życia, nawet po rozstaniu.

Powrót do Norwegii

Po latach spędzonych w Grecji i Kanadzie, Marianne Ihlen ostatecznie osiadła w Oslo. Tam, u boku drugiego męża, Jana Kiellanda Stanga, odnalazła spokój i stabilizację, znajdując swoje miejsce na ziemi.

Dokument o jej życiu

Historia Marianne Ihlen została uwieczniona w filmie dokumentalnym „Marianne & Leonard: Words of Love” z 2019 roku. Obraz ten przybliża widzom jej życie i relację z Cohenem, ukazując ją jako pełnoprawną bohaterkę historii, a nie tylko tło dla jego twórczości.

Serial biograficzny

W 2024 roku powstał również serial „So Long, Marianne”, który opowiada o ich burzliwej miłości. Produkcja ta ponownie przyciągnęła uwagę publiczności do tej niezwykłej pary i ich historii, przypominając o znaczeniu ich relacji dla kultury.

Wieczna muza

Do końca życia Marianne Ihlen pozostała skromną osobą, rzadko udzielającą wywiadów na temat swojej relacji ze sławnym bardem. Mimo że była wieczną muzą dla Cohena, stroniła od rozgłosu, pozostając wierna swojej wewnętrznej postawie. Jej życie, choć w cieniu sławy partnera, było pełne bogatych doświadczeń i głębokich emocji, które na zawsze odcisnęły swoje piętno na historii kultury.

Kluczowe wydarzenia w życiu Marianne Ihlen

Dzieci i rodzina Marianne Ihlen

• Syn: Axel Joachim Jensen (urodzony 21 stycznia 1960 roku)
• Pierwszy mąż: Axel Jensen (norweski pisarz awangardowy, rozwód w 1962 roku)
• Partner: Leonard Cohen (związek w latach 1960–1967, muza i wieloletnia towarzyszka)
• Drugi mąż: Jan Kielland Stang (inżynier, ślub w 1979 roku)

Kariera zawodowa Marianne Ihlen w punktach

• Studia biznesowe w Miejskiej Szkole Handlowej w Oslo (ukończone w wieku 19 lat).
• Praca jako sekretarka w biurze adwokackim.
• Praca w sklepie obuwniczym.
• Praca w kinie.
• Praca w organizacji charytatywnej Save the Children.
• Praca jako au pair w Newcastle, Anglia.
• Przygotowania do egzaminów do Narodowej Akademii Teatralnej w Oslo (ostatecznie zrezygnowano z powodu sprzeciwu rodziców i braku pewności siebie).
• Praca w firmie Norwegian Contractors (branża naftowa) od 1973 roku.
• Współpraca z aktorką Juni Dahr przy organizacji tras koncertowych.

Dziedzictwo i nawiązania w kulturze

• Muzyka: Bezpośrednia inspiracja dla utworów Leonarda Cohena, m.in. „So Long, Marianne” (1967) i „Bird on the Wire”.
• Okładki albumów: Zdjęcie na odwrocie albumu „Songs from a Room” (1969).
• Dedykacje poetyckie: Tomiki poezji „Flowers for Hitler” i „The Energy of Slaves”.
• Hołdy muzyczne: Utwór „Moving On” (pośmiertnie, 2019), piosenka „Leonard & Marianne” zespołu Bastille (2024).
• Filmy: Dokument „Marianne & Leonard: Words of Love” (2019).
• Seriale: Serial biograficzny „So Long, Marianne” (2024).
• Wartość kolekcjonerska: Sprzedaż listów miłosnych od Cohena za 876 000 dolarów (2019), świadectwo ich trwałej więzi.

Historia Marianne Ihlen przypomina o tym, jak głęboki i trwały wpływ mogą mieć relacje międzyludzkie na sztukę i jak osobiste doświadczenia stają się uniwersalnymi inspiracjami. Jej życie, naznaczone miłością, sztuką i determinacją, pozostaje wiecznym świadectwem potęgi wzajemnego oddziaływania i inspiracji, która przekracza granice czasu i przestrzeni.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marianne_Ihlen