Louis de Funès, właściwie Louis Germain David de Funès de Galarza, to postać, która na zawsze zapisała się w annałach światowego kina komediowego. Francuski aktor, urodzony 31 lipca 1914 roku w Courbevoie, zmarł w wieku 68 lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo niezliczonych ról, które do dziś wywołują salwy śmiechu. Jest on powszechnie uznawany za najbardziej dochodowego aktora w historii francuskiej kinematografii. Prywatnie, Louis de Funès był poliglotą, swobodnie posługującym się francuskim, hiszpańskim i angielskim, co stanowiło ciekawy kontrast z jego często wybuchowymi i pełnymi ekspresji ekranowymi kreacjami. Mimo niskiego wzrostu (1,64 m) i przedwczesnej łysiny, które początkowo budziły w nim wątpliwości co do kariery, stał się ikoną komedii. Jego drugą żoną była Jeanne Barthelémy de Maupassant, z którą przeżył 40 lat. Z ich związku narodził się syn Olivier, który choć próbował sił w aktorstwie, ostatecznie wybrał karierę pilota. Louis de Funès prywatnie był człowiekiem niezwykle nieśmiałym, powściągliwym i głęboko wierzącym katolikiem, co stanowiło fascynujący kontrast z jego dynamicznymi i często irytującymi na ekranie postaciami.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na 27 stycznia 1983 roku miał 68 lat.
- Żona/Mąż: Jeanne Barthelémy de Maupassant.
- Dzieci: Syn Olivier.
- Zawód: Aktor komediowy.
- Główne osiągnięcie: Najbardziej dochodowy aktor w historii francuskiej kinematografii.
Podstawowe informacje o Louis de Funès
Louis Germain David de Funès de Galarza, znany światu jako Louis de Funès, przyszedł na świat 31 lipca 1914 roku w Courbevoie, na przedmieściach Paryża. Jego rodzina posiadała arystokratyczne korzenie; ojciec był szlachcicem, a matka wywodziła się od baskijskich hrabiów de Galarza. Aktor, którego bliscy nazywali serdecznie „Fufu”, zapisał się w historii kina jako najbardziej dochodowy („bankable”) aktor francuskiej kinematografii. Swoją karierę zakończył 27 stycznia 1983 roku w Nantes, mając 68 lat. Posługiwał się biegle trzema językami: francuskim, hiszpańskim i angielskim. Jego charakterystyczny wygląd, obejmujący niski wzrost (1,64 m), szczupłą sylwetkę i przedwczesną łysinę, początkowo budził w nim niepewność co do możliwości rozwoju kariery aktorskiej.
Rodzina i życie prywatne Louisa de Funès
Rodzice i pochodzenie
Rodzice Louisa de Funèsa, Carlos Luis de Funès de Galarza i Leonor Soto Reguera, pochodzili z Sewilli w Hiszpanii. W 1904 roku zdecydowali się na ucieczkę do Francji, ponieważ ich rodziny nie akceptowały ich związku. To hiszpańskie dziedzictwo z pewnością wpłynęło na jego późniejszą osobowość i możliwości językowe, jako że swobodnie posługiwał się językiem hiszpańskim.
Małżeństwo i życie rodzinne
W 1943 roku, w okupowanym Paryżu, Louis de Funès poślubił Jeanne Barthelémy de Maupassant. Jeanne była sekretarką ze szkoły muzycznej, która zakochała się w aktorze po tym, jak usłyszała, jak „gra jazz jak bóg”. Ich wspólne życie trwało 40 lat, aż do śmierci Louisa de Funèsa. Warto wspomnieć, że Jeanne była siostrzenicą Charlesa Nau de Maupassanta, pisarza Guy de Maupassanta.
Dzieci
Louis de Funès miał dwóch synów. Jego młodszy syn, Olivier de Funès, początkowo podążał śladami ojca, pojawiając się w takich filmach jak „Hibernatus” czy „Wielkie wakacje”. Ostatecznie jednak zdecydował się na inną ścieżkę kariery i został pilotem linii Air France Europe. Olivier de Funès wziął udział w filmie „Hibernatus” w 1969 roku oraz w „Wielkich wakacjach” w 1967 roku.
Osobowość i wiara
W przeciwieństwie do wybuchowych i często irytujących postaci, które kreował na ekranie, Louis de Funès prywatnie był człowiekiem niezwykle nieśmiałym, powściągliwym i głęboko wierzącym katolikiem. Ta dwoistość charakteru dodawała mu złożoności jako artyście i osobie.
Kariera zawodowa Louisa de Funès
Trudne początki i debiut
Zanim Louis de Funès zdobył sławę, jego życie naznaczone było pracami fizycznymi i dorywczymi, z których często był zwalniany. Swoją przygodę z rozrywką rozpoczął jako utalentowany pianista jazzowy, występując w barach w paryskiej dzielnicy Pigalle. Debiut filmowy nastąpił w 1945 roku, gdy miał 31 lat. Zagrał wówczas niewielką rolę odźwiernego w kabarecie „Le Paradis” w filmie „La Tentation de Barbizon”, pojawiając się na ekranie przez niespełna 40 sekund.
Droga do sławy i przełom
Droga Louisa de Funèsa do wielkiej sławy była długa i wymagała wielu wyrzeczeń. Zanim otrzymał pierwszą znaczącą rolę, wystąpił w ponad 80 filmach, wcielając się w epizodyczne i drugoplanowe postacie. Łącznie w swojej karierze zagrał w ponad 150 produkcjach filmowych i wystąpił w około 100 przedstawieniach teatralnych. Prawdziwy przełom nastąpił niespodziewanie, gdy aktor miał 49 lat. Sukces filmu „Żandarm z Saint-Tropez” w 1964 roku wyniósł go do rangi międzynarodowej gwiazdy i zapoczątkował niezwykle popularną serię sześciu filmów o przygodach żandarma Cruchota.
Największe sukcesy komercyjne
Film „Wielka włóczęga” z 1966 roku, w którym Louis de Funès wcielił się w jedną z głównych ról u boku Bourvila, okazał się gigantycznym sukcesem komercyjnym. Przyciągnął do kin 17,27 miliona widzów, stając się jednym z najbardziej dochodowych filmów w historii Francji. W latach 1964–1979 aktor siedmiokrotnie znalazł się na szczycie listy najbardziej dochodowych filmów roku we Francji, co świadczy o jego ogromnej popularności i wpływie na widzów.
Kluczowy fakt: Film „Wielka włóczęga” (1966) z udziałem Louisa de Funèsa i Bourvila przyciągnął do kin 17,27 miliona widzów, co czyni go jednym z najbardziej dochodowych filmów w historii Francji.
Styl aktorski
Louis de Funès był uznawany za mistrza ekspresji twarzy, co przyniosło mu przydomek „człowieka o czterdziestu twarzach na minutę”. Jego styl aktorski charakteryzował się wysoką energią, charakterystycznymi tikami i kontrolowanymi napadami gniewu, które zjednywały mu sympatię widzów. Jego kreacje, często oparte na dynamicznych gestach i wyrazistej mimice, stanowiły fundament jego komizmu. Bohater kreowany przez de Funèsa często budził śmiech przez swoje przesadne reakcje i nieustanne dążenie do celu.
Nagrody i osiągnięcia Louisa de Funès
Louis de Funès zgromadził imponujący dorobek artystyczny, który został uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami. Jego wkład w rozwój francuskiej kinematografii jest nieoceniony, a jego filmy do dziś bawią i wzruszają widzów na całym świecie.
Legia Honorowa
W 1973 roku Louis de Funès został odznaczony tytułem Kawalera Legii Honorowej (Chevalier de la Légion d’honneur). Jest to najwyższe francuskie odznaczenie państwowe, przyznawane za wybitne zasługi dla narodu.
Honorowy Cezar
W 1980 roku aktor otrzymał Honorowego Cezara za całokształt swojej twórczości aktorskiej. Nagroda ta stanowiła wyraz uznania dla jego wieloletniej i niezwykle owocnej kariery.
Tabela nagród i wyróżnień
| Rok | Nagroda | Kategoria |
|---|---|---|
| 1973 | Legia Honorowa | Kawaler |
| 1980 | Cezar | Honorowy Cezar za całokształt twórczości |
Zdrowie Louisa de Funès
Problemy kardiologiczne
W marcu 1975 roku Louis de Funès trafił do szpitala z poważnymi problemami kardiologicznymi. Choroba serca wymusiła przerwę w jego karierze, a także doprowadziła do odwołania projektu filmu „Le Crocodile”, w którym miał wcielić się w rolę dyktatora.
Przyczyna problemów zdrowotnych
Dwa pierwsze ataki serca, które dotknęły aktora, były spowodowane nadmiernym wysiłkiem fizycznym, jaki wkładał w swoje ekspresyjne i energetyczne występy sceniczne i filmowe. Intensywność gry aktorskiej, choć uwielbiana przez widzów, stanowiła znaczące obciążenie dla jego organizmu.
Śmierć
Louis de Funès zmarł 27 stycznia 1983 roku w Nantes, w wyniku trzeciego, śmiertelnego ataku serca. Jego odejście nastąpiło zaledwie kilka miesięcy po premierze jego ostatniego filmu, co stanowiło tragiczne zakończenie bogatej i pełnej sukcesów kariery.
Hobby i pasje Louisa de Funès
Pasja do ogrodnictwa
Poza światem filmu, Louis de Funès pielęgnował głęboką pasję do ogrodnictwa, a w szczególności do róż. W ogrodach swojego zamku Château de Clermont założył rozległe rosarium, któremu osobiście poświęcał wiele czasu i uwagi. Jego zamiłowanie do kwiatów stanowiło odmienny odcinek od intensywności jego pracy aktorskiej.
Własna odmiana kwiatów
Jego pasja do róż została upamiętniona w wyjątkowy sposób. Oficjalnie nazwano jedną z odmian róży jego imieniem – „Louis de Funès rose”. Jest to symboliczne odznaczenie Jego miłości do natury i trwały ślad w świecie florystyki.
Zainteresowania artystyczne
Od młodości Louis de Funès wykazywał zainteresowanie rysunkiem oraz grą na pianinie. Te artystyczne talenty nie pozostały bez wpływu na jego karierę; umiejętność gry na instrumencie często wykorzystywał w swoich rolach filmowych, dodając im autentyczności i charakteru.
Inne role i projekty
Dubbing
Zanim Louis de Funès zdobył międzynarodową sławę, pracował jako dubbingowiec. Codziennie rano udźwiękawiał zagranicznych artystów, w tym między innymi słynnego włoskiego komika Totò. Ta praca z pewnością wpłynęła na jego umiejętność modulowania głosu i ekspresji.
Teatr
Nawet w szczytowym okresie swojej kariery filmowej, Louis de Funès nie zrezygnował z działalności teatralnej. Był to dla niego powrót do korzeni i sposób na utrzymanie kontaktu z żywą publicznością. Jego najważniejszym osiągnięciem scenicznym była rola w sztuce „Oscar”, którą później z sukcesem przeniósł na ekran kinowy, przynosząc mu dalsze sukcesy. Sztuka „Oscar” była dla niego szczególnie ważna.
Ekranizacja Molière’a
W 1980 roku Louis de Funès zrealizował jedno ze swoich wielkich marzeń artystycznych – wyreżyserował i zagrał główną rolę w filmowej adaptacji „Skąpca” (L’Avare) autorstwa Molière’a. Ta ambitna produkcja stanowiła kulminację jego kariery i dowód na jego wszechstronność jako artysty.
Ciekawostki i inne informacje o Louis de Funès
Louis de Funès mieszkał w XVII-wiecznym Château de Clermont w Le Cellier koło Nantes. Zamek ten częściowo odziedziczyła jego żona, Jeanne, po swojej ciotce. Pamięć o wybitnym aktorze jest kultywowana w dwóch dedykowanych mu muzeach. Jedno z nich znajduje się w jego dawnym zamku Clermont, a drugie, otwarte w 2019 roku, mieści się w Saint-Raphaël. Postać kucharza Skinnera z animowanego filmu „Ratatuj” (2007) studia Pixar była luźno wzorowana na zachowaniu, niskim wzroście i mowie ciała Louisa de Funèsa, co świadczy o jego trwałym wpływie na kulturę popularną. Aktor pojawił się również jako postać w komiksach o Lucky Luke’u (jako hazardzista) oraz w serii „Clifton”. Choć w krajach anglojęzycznych Louis de Funès pozostaje postacią nieco niszową, cieszy się statusem legendy w Europie Kontynentalnej, byłym bloku wschodnim, ZSRR, a także w Turcji, Iranie i Izraelu, gdzie jego filmy nadal bawią kolejne pokolenia widzów.
Warto wiedzieć: Louis de Funès, mimo swojej międzynarodowej sławy, w krajach anglojęzycznych pozostaje postacią niszową. Jego status legendy jest szczególnie silny w Europie Kontynentalnej, krajach byłego bloku wschodniego, ZSRR, a także w Turcji, Iranie i Izraelu.
Chronologia kariery Louisa de Funès
- 1945: Debiut filmowy w filmie „La Tentation de Barbizon”.
- Do 1964: Występ w ponad 80 filmach w rolach epizodycznych i drugoplanowych.
- 1964: Przełom w karierze – sukces filmu „Żandarm z Saint-Tropez” (wiek 49 lat).
- 1964–1979: Siedmiokrotne zajęcie pierwszego miejsca na liście najbardziej dochodowych filmów roku we Francji.
- 1966: Największy sukces komercyjny – film „Wielka włóczęga” (17,27 mln widzów).
- 1975: Problemy kardiologiczne i przerwa w karierze.
- 1980: Otrzymanie Honorowego Cezara.
- 1980: Reżyseria i główna rola w filmowej wersji „Skąpca”.
- 1983: Śmierć po trzecim ataku serca.
Louis de Funès pozostaje niezapomnianym aktorem komediowym, którego unikalny styl i niezliczone sukcesy filmowe nadal rozśmieszają widzów na całym świecie. Jego życie dowodzi, że determinacja i talent potrafią pokonać wszelkie przeciwności, czyniąc go inspiracją dla kolejnych pokoleń artystów.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co chorował Louis de Funès?
Louis de Funès cierpiał na choroby serca. Doświadczył kilku zawałów serca w późniejszym okresie życia, co znacząco wpłynęło na jego zdrowie.
Ile lat żył Louis de Funès?
Louis de Funès żył 69 lat. Urodził się 31 lipca 1920 roku, a zmarł 27 stycznia 1983 roku.
Jaki był ostatni film z Louisem de Funèsem?
Ostatnim filmem z Louisem de Funèsem był „Kapuśniaczek” (Le Gendarme et les Gendarmettes) z 1982 roku. Film ten był kontynuacją popularnej serii o żandarmach.
Czy Louis de Funès był Francuzem?
Tak, Louis de Funès był Francuzem. Urodził się w Courbevoie we Francji i całe życie spędził we Francji, gdzie zrobił karierę.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_de_Fun%C3%A8s
