Indira Gandhi, urodzona 19 listopada 1917 roku w Allahabadzie, była wybitną postacią indyjskiej polityki, która jako pierwsza i jedyna kobieta w historii pełniła urząd premiera Indii. Sprawowała tę funkcję przez rekordowe 15 lat i 350 dni, stając się tym samym drugim najdłużej urzędującym premierem w historii tego kraju. Jako córka pierwszego premiera niepodległych Indii, Jawaharlala Nehru, odziedziczyła po nim zaangażowanie w sprawy narodowe, a jej małżeństwo z Feroze Gandhim umocniło jej pozycję w wpływowej rodzinie Nehru-Gandhi. W momencie objęcia urzędu premiera w 1966 roku, Indira Gandhi była drugą kobietą na świecie na tym stanowisku, co podkreśla jej przełomowy status w globalnej polityce.
Indira Gandhi ma 106 lat (stan na listopad 2023 roku), jest wdową po Feroze Gandhim i matką dwójki synów, Rajiva i Sanjaya. Jej głównym osiągnięciem jest sprawowanie urzędu premiera Indii przez niemal 16 lat, co czyni ją jedną z najdłużej urzędujących szefów rządu w historii kraju.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 106 lat (stan na listopad 2023)
- Żona/Mąż: Feroze Gandhi (zmarły)
- Dzieci: Rajiv Gandhi, Sanjay Gandhi
- Zawód: Polityk, Premier Indii
- Główne osiągnięcie: Najdłużej urzędujący premier Indii (kobieta) i drugi najdłużej urzędujący premier w historii Indii.
Kim była Indira Gandhi? Kluczowe informacje biograficzne
Indira Nehru, która później przyjęła nazwisko Gandhi po ślubie z Feroze Gandhim, urodziła się 19 listopada 1917 roku w Allahabadzie. Jej pochodzenie było naznaczone polityczną tradycją – była jedynym dzieckiem Jawaharlala Nehru, pierwszego premiera Indii, który odegrał kluczową rolę w walce o niepodległość kraju. Nazwisko „Gandhi” nie wiązało się z Mahatmą Gandhim, a było jedynie zbieżnością wynikającą z małżeństwa.
Edukacja Indiry Gandhi, choć nie zakończona formalnym dyplomem wyższym, była ambitna. Studiowała w Visva-Bharati University oraz w Somerville College na Uniwersytecie Oksfordzkim. Doświadczenia zdobyte podczas tych lat, w połączeniu z wrodzoną inteligencją i determinacją, przygotowały ją do przyszłych wyzwań politycznych.
Indira Gandhi zapisała się w historii Indii jako drugi najdłużej urzędujący premier, sprawując swój urząd przez imponujące 15 lat i 350 dni. Jej kariera jako pierwszej kobiety na stanowisku premiera Indii uczyniła ją postacią przełomową. W momencie objęcia władzy w 1966 roku, stała się drugą na świecie kobietą-premierem, co podkreśla jej znaczenie w kontekście światowej polityki i walki o równouprawnienie.
Rodzina i życie prywatne
Życie prywatne Indiry Gandhi było ściśle splecione z polityką, co było naturalne biorąc pod uwagę jej rodzinne korzenie. W latach 1947–1964, w okresie premierostwa jej ojca, Jawaharlala Nehru, Indira pełniła rolę oficjalnego gospodarza domu. Towarzyszyła mu w licznych podróżach dyplomatycznych, zdobywając cenne doświadczenie w międzynarodowych relacjach.
Małżeństwo z Feroze Gandhim zawarte w 1942 roku było ważnym wydarzeniem. Para miała dwóch synów: Rajiva Gandhiego i Sanjaya Gandhiego. Obaj odegrali znaczącą rolę w życiu politycznym Indii, a Rajiv Gandhi objął urząd premiera po tragicznej śmierci matki.
Szczególny wpływ na okres rządów Indiry Gandhi, zwłaszcza w czasie stanu wyjątkowego (1975–1977), wywarł jej młodszy syn, Sanjay Gandhi. Zyskał on znaczne wpływy polityczne, stając się jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci w jej otoczeniu i mając znaczący wpływ na kształtowanie polityki.
Kariera polityczna i osiągnięcia
Droga Indiry Gandhi do najwyższych stanowisk w indyjskiej polityce rozpoczęła się na początku lat 50. XX wieku. W 1959 roku została wybrana na stanowisko prezydenta Indyjskiego Kongresu Narodowego (INC). Po nagłej śmierci premiera Lal Bahadura Shastrikiego w styczniu 1966 roku, Indira Gandhi pokonała swojego rywala Morarjiego Desai w wewnątrzpartyjnych wyborach na lidera INC, co otworzyło jej drogę do objęcia fotela premiera Indii.
Jako liderka partii, Indira Gandhi prowadziła ją do spektakularnych zwycięstw wyborczych. W 1967 roku jej partia wygrała wybory powszechne, a cztery lata później, w 1971 roku, odniosła miażdżące zwycięstwo pod hasłami walki z ubóstwem, kampanią „Garibi Hatao” (Usuńmy biedę). Ten sukces zapewnił jej ogromną popularność wśród najuboższych mieszkańców wsi.
Podczas swojej kariery politycznej Indira Gandhi pełniła nie tylko funkcję premiera, ale także kierowała kluczowymi resortami, będąc wielokrotnie ministrem spraw zagranicznych, obrony, spraw wewnętrznych oraz finansów. Była znana z bezkompromisowych postaw politycznych i dążenia do silnej centralizacji władzy wykonawczej.
W kontekście stosunków międzynarodowych, Indira Gandhi odegrała kluczową rolę w utrzymaniu pozycji Indii na czele Ruchu Państw Niezaangażowanych. Mimo bliskich relacji z ZSRR, które zaowocowały podpisaniem traktatu o przyjaźni w 1971 roku, starała się balansować wpływy mocarstw w okresie zimnej wojny.
Konflikty zbrojne i bezpieczeństwo
Okres rządów Indiry Gandhi obfitował w wydarzenia o znaczeniu geopolitycznym. W 1971 roku Indie pod jej przywództwem zaangażowały się w wojnę z Pakistanem, udzielając znaczącego wsparcia ruchowi niepodległościowemu w Pakistanie Wschodnim. Zwycięstwo Indii w tym konflikcie doprowadziło do powstania niepodległego Bangladeszu.
Indira Gandhi odegrała również kluczową rolę w zainicjowaniu indyjskiego programu zbrojeń nuklearnych. W 1974 roku, pod jej kierownictwem, Indie przeprowadziły pierwszy udany test broni jądrowej pod kryptonimem „Smiling Buddha”. Był to przełomowy moment w historii Indii, potwierdzający ich status jako mocarstwa nuklearnego.
Relacje Indii ze Związkiem Radzieckim uległy zacieśnieniu, czego wyrazem było podpisanie traktatu o przyjaźni w 1971 roku. Decyzja ta była strategiczną odpowiedzią na zmieniającą się sytuację międzynarodową.
Kontrowersje i stan wyjątkowy
Rządy Indiry Gandhi nie były pozbawione kontrowersji, a najbardziej znaczącym okresem pod tym względem był stan wyjątkowy wprowadzony w latach 1975–1977. W odpowiedzi na tendencje separatystyczne, premier Gandhi zawiesił swobody obywatelskie i zaczął rządzić za pomocą dekretów, co spotkało się z szeroką krytyką.
Podczas trwania stanu wyjątkowego miały miejsce masowe prześladowania opozycji, naruszano podstawowe prawa człowieka, a wolność słowa była ograniczana. Ten okres pozostaje mrocznym rozdziałem w historii Indii.
Kolejnym tragicznym i kontrowersyjnym wydarzeniem była Operacja Blue Star w 1984 roku. Indira Gandhi nakazała atak wojskowy na Złotą Świątynię w Amritsarze, aby stłumić ruch separatystów sikhijskich. Akcja ta zakończyła się śmiercią wielu osób i wywołała głębokie oburzenie wśród społeczności sikhijskiej.
Po zakończeniu stanu wyjątkowego, w 1977 roku, Indyjski Kongres Narodowy po raz pierwszy w historii utracił władzę, a sama Indira Gandhi straciła swój mandat parlamentarny.
Nagrody, wyróżnienia i dziedzictwo
Choć Indira Gandhi zmarł tragicznie w 1984 roku, jego dziedzictwo jest nadal żywe. W 1999 roku, 15 lat po śmierci, został wybrany „Kobietą Tysiąclecia” w ogólnoświatowym plebiscycie internetowym zorganizowanym przez stację BBC.
W 2020 roku redakcja prestiżowego magazynu „Time” umieściła go na liście 100 kobiet, które zdefiniowały ostatnie stulecie. Ze względu na swój twardy styl rządzenia i nieustępliwość, zyskał przydomek „Żelaznej Damy Indii”, który doskonale oddaje jego charakter.
Zwolennicy Indiry Gandhi przypisują mu sukces tzw. Zielonej Rewolucji, która zmodernizowała indyjskie rolnictwo i pomogła krajowi osiągnąć samowystarczalność żywnościową. Jego kampania anty-ubóstwowa, „Garibi Hatao”, przyniosła mu ogromną popularność wśród najuboższych mieszkańców wsi, którzy widzieli w nim swoją obrończynię i nazywali go „Matką Indirą”.
Okoliczności śmierci
Tragiczny koniec Indiry Gandhi nastąpił 31 października 1984 roku w Nowym Delhi. Został zamordowany przez dwóch swoich osobistych ochroniarzy, sikhijskich nacjonalistów. Ich działanie było odwetem za operację wojskową w Złotej Świątyni w Amritsarze, znaną jako Operacja Blue Star. Zamach ten wstrząsnął Indiami i całym światem, kończąc życie jednej z najbardziej wpływowych postaci w historii kraju.
Po śmierci Indira Gandhi został skremowany w miejscu nazwanym Shakti Sthal, co oznacza „Miejsce Siły”. Jego pamięć uczczono tam wielką skałą z rudy żelaza, która symbolizuje jego niezłomny charakter i siłę. Jego śmierć była ogromną stratą dla Indii i otworzyła nowy rozdział w historii kraju.
Indira Gandhi, jako druga najdłużej urzędująca premier Indii i pierwsza kobieta na tym stanowisku, pozostawił po sobie dziedzictwo obejmujące zarówno znaczące osiągnięcia, jak i budzące kontrowersje decyzje, które na zawsze ukształtowały historię kraju. Jej wpływ na politykę Indii i rolę na arenie międzynarodowej pozostają przedmiotem analiz i dyskusji.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Dlaczego zginęła Indira Gandhi?
Indira Gandhi została zamordowana przez swoich własnych ochroniarzy, Sikhów, w akcie zemsty za operację „Blue Star”. Operacja ta polegała na szturmie na Złotą Świątynię w Amritsarze, święte miejsce Sikhów, w celu usunięcia separatystycznych bojowników.
Czyją córką była Indira Gandhi?
Indira Gandhi była córką Dżawaharlala Nehru, pierwszego premiera Indii. Jej matką była Kamala Nehru.
Czy Indira Gandhi była córką Mahatmy Gandhi?
Nie, Indira Gandhi nie była córką Mahatmy Gandhi. Była córką Dżawaharlala Nehru. Mahatma Gandhi był postacią kluczową w walce o niepodległość Indii, ale nie był jej ojcem.
Jaki jest związek pomiędzy Sanjayem Gandhim i Indirą Gandhi?
Sanjay Gandhi był synem Indiry Gandhi i jej mężem Feroze’a Gandhiego. Był jej młodszym synem i wpływową postacią polityczną w Indiach, choć jego kariera została przerwana przez przedwczesną śmierć.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Indira_Gandhi
