Cecil Rhodes, czyli Cecil John Rhodes: życie i dziedzictwo

10

Cecil John Rhodes (urodzony 5 lipca 1853, zmarł 26 marca 1902) był brytyjskim przedsiębiorcą, politykiem i wizjonerem imperialnym, którego działalność w znaczący sposób ukształtowała historię południowej Afryki. Na [miesiąc rok] Cecil Rhodes ma 149 lat. Był żonaty z… (brak danych). Miał dzieci… (brak danych). Jako założyciel potężnego monopolu diamentowego De Beers i były premier Kolonii Przylądkowej, jego wpływy wykraczały poza sferę biznesu, obejmując również kształtowanie polityki regionu i wizję ekspansji Imperium Brytyjskiego. Jego dziedzictwo, choć naznaczone kontrowersjami, obejmuje również fundację prestiżowych stypendiów Rhodes Scholarship, które do dziś wspierają rozwój przyszłych liderów na całym świecie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 48 lat (w chwili śmierci)
• Żona/Mąż: Brak danych
• Dzieci: Brak danych
• Zawód: Przedsiębiorca, polityk
• Główne osiągnięcie: Założenie De Beers Consolidated Mines i stworzenie monopolu diamentowego; fundacja Rhodes Scholarship

Podstawowe informacje o Cecilu Rhodesie

Cecil John Rhodes urodził się 5 lipca 1853 roku w Netteswell House w Bishop’s Stortford, w hrabstwie Hertfordshire w Anglii. Jego życie zakończyło się 26 marca 1902 roku w nadmorskiej miejscowości Muizenberg, w Kolonii Przylądkowej, w wieku zaledwie 48 lat. Zgodnie ze swoją wolą, został pochowany w Malindidzimu w Parku Narodowym Matobo w dzisiejszym Zimbabwe, miejscu, które sam wybrał ze względu na jego majestatyczny charakter.

Edukacja Rhodesa, choć przerywana wyjazdami do Afryki i problemami zdrowotnymi, zaowocowała ukończeniem Oriel College na Uniwersytecie Oksfordzkim. Te przerwy były ściśle związane z rozwijającą się działalnością biznesową i troską o jego zdrowie, co jednak nie przeszkodziło mu w zdobyciu wykształcenia.

Rodzina i życie prywatne Cecila Rhodesa

Cecil John Rhodes był synem Francisa Williama Rhodesa, duchownego Kościoła Anglii, oraz Louisy Peacock, pochodzącej z zamożnej rodziny bankierów. Był szóstym z siedmiorga dzieci. Relacje z ojcem były chłodne, a jego marzenia często kwestionowane. Ważną rolę w jego młodości odegrała jego matka chrzestna i ciotka, Sophia, która finansowała jego pierwsze podróże do Afryki i pożyczyła mu pieniądze na start w Durbanie w 1870 roku.

Kariera polityczna i działalność państwowa

W 1881 roku, w wieku zaledwie 27 lat, Cecil Rhodes wszedł do Parlamentu Przylądkowego, reprezentując okręg Barkly West. Jego polityczna kariera nabrała tempa, gdy 17 lipca 1890 roku objął stanowisko 7. premiera Kolonii Przylądkowej, służąc pod panowaniem królowej Wiktorii do 12 stycznia 1896 roku. Był gorącym zwolennikiem ekspansji Imperium Brytyjskiego i ambitnego projektu budowy linii kolejowej „Cape to Cairo Red Line”.

Jako premier, Rhodes wprowadził istotne akty prawne, w tym Glen Grey Act, służący wywłaszczaniu rdzennych Afrykanów z ziemi, oraz Franchise and Ballot Act, który podniósł wymogi majątkowe dla uzyskania prawa głosu, ograniczając tym samym wpływ czarnoskórej ludności. Jego kariera polityczna gwałtownie zakończyła się w 1896 roku po katastrofalnym rajdzie Jamesona, nieautoryzowanym ataku na Transwal, który doprowadził do jego dymisji.

Majątek i działalność biznesowa

Cecil Rhodes był przede wszystkim genialnym przedsiębiorcą, którego działalność zrewolucjonizowała globalny rynek. W marcu 1888 roku, dzięki finansowaniu Rothschild & Co, założył De Beers Consolidated Mines. Jego strategia polegała na konsolidacji licznych kopalni diamentów w Kimberley, tworząc potężny monopol. Do 1890 roku, poprzez partnerstwo z londyńskim Diamond Syndicate, Rhodes kontrolował niemal 100% światowego rynku diamentów, stając się jednym z najbogatszych ludzi swoich czasów.

Poza przemysłem diamentowym, Rhodes odegrał kluczową rolę w zakładaniu British South Africa Company, która otrzymała królewski przywilej na eksploatację terenów na północ od Transwalu. Działalność tej kompanii doprowadziła do powstania terytorium nazwanego na jego cześć – Rodezją. Inwestował również w rozwój rolnictwa, finansując w 1892 roku Pioneer Fruit Growing Company, co stanowiło fundament pod nowoczesny przemysł eksportu owoców w Afryce Południowej.

Dziedzictwo i filantropia

Działalność Cecila Rhodesa wykraczała poza sferę biznesową i polityczną, obejmując również hojną filantropię. W swoim testamencie ufundował Rhodes Scholarship na Uniwersytecie Oksfordzkim. Jest to najstarsze na świecie międzynarodowe stypendium dla absolwentów, które miało na celu wspieranie rozwoju przyszłych liderów. Jego głęboki podziw dla oksfordzkiego systemu tutorskiego sprawił, że uważał absolwentów tej uczelni za predestynowanych do zajmowania najwyższych stanowisk na świecie.

Na jego wizję świata duży wpływ miały wykłady Johna Ruskina, który głosił obowiązek Brytyjczyków rządzenia światem jako „niosących światło cywilizacji”. Ta idea głęboko rezonowała z Rhodesem, kształtując jego wizję imperialną i przekonanie o misji Imperium Brytyjskiego. Dziedzictwo Rhodesa jest złożone, łącząc w sobie wizjonerstwo, filantropię i imperialne ambicje.

Kontrowersje i krytyka

Postać Cecila Rhodesa jest przedmiotem intensywnych debat i kontrowersji, zwłaszcza we współczesnym świecie. Jego dziedzictwo stało się centralnym punktem protestów antyrasistowskich, takich jak ruch „Rhodes Must Fall”, który doprowadził do usuwania jego pomników ze względu na jego kolonialną i rasistowską przeszłość. Krytycy wytykają mu promowanie fałszywych teorii, jakoby wielkie afrykańskie zabytki archeologiczne, takie jak Wielkie Zimbabwe, zostały zbudowane przez cywilizacje europejskie, co stanowiło próbę umniejszenia osiągnięć rdzennych kultur.

Pod koniec życia Cecil Rhodes był również uwikłany w skandal z polsko-rosyjską księżną Katarzyną Radziwiłł. Księżna twierdziła, że są zaręczeni i fałszowała weksle na jego nazwisko, co stanowiło dowód na jego problemy w życiu osobistym i potencjalne wykorzystywanie jego pozycji. Te kontrowersje rzucają cień na jego bardziej pozytywne osiągnięcia, podkreślając złożoność jego postaci i burzliwy charakter epoki, w której żył.

Stan zdrowia

Problemy zdrowotne Cecila Rhodesa zaczęły się już w młodym wieku. Już w lipcu 1872 roku, mając zaledwie 19 lat, przeszedł pierwszy atak serca. To zdarzenie wyłączyło go z pracy w kopalniach na osiem miesięcy, zmuszając do przewartościowania swoich planów. Właśnie te problemy zdrowotne były również jedną z przyczyn jego wyjazdu do Afryki. Jako szesnastolatek, w 1870 roku, został wysłany przez rodzinę do Natalu, ponieważ lekarze podejrzewali u niego gruźlicę i wierzyli, że suchy klimat Afryki uratuje mu życie. Te wczesne doświadczenia z chorobą znacząco wpłynęły na jego późniejsze życie i decyzje.

Ciekawostki z życia Cecila Rhodesa

Cecil Rhodes był człowiekiem o wielkich ambicjach, które często przybierały niekonwencjonalne formy. W czerwcu 1877 roku został wolnomularzem w Apollo University Lodge w Oksfordzie. Chociaż uważał ich rytuały za błahe, pozostał członkiem masonerii aż do śmierci, co świadczy o jego skłonności do przynależności do elitarnych, tajnych organizacji. Jego największym marzeniem było założenie tajnego stowarzyszenia, które miałoby na celu szerzenie brytyjskich wpływów na całym świecie i ostateczne odzyskanie Stanów Zjednoczonych dla Imperium Brytyjskiego. To marzenie, choć nie zrealizowane w pełni, pokazuje skalę jego imperialnych ambicji. Terytorium Rodezji (dzisiejsze Zimbabwe i Zambia) zostało oficjalnie nazwane na jego cześć przez British South Africa Company w 1895 roku, co stanowiło namacalne potwierdzenie jego wpływu i znaczenia.

Kluczowe wydarzenia z życia Cecila Rhodesa

• 1870: Wysyłka do Natalu ze względu na problemy zdrowotne.
• 1877: Zostanie wolnomularzem w Apollo University Lodge.
• 1881: Wejście do Parlamentu Przylądkowego.
• 1888: Założenie De Beers Consolidated Mines.
• 1890: Rozpoczęcie sprawowania funkcji premiera Kolonii Przylądkowej.
• 1892: Sfinansowanie Pioneer Fruit Growing Company.
• 1895: Oficjalne nazwanie terytorium Rodezji na jego cześć.
• 1896: Dymisja ze stanowiska premiera po rajdzie Jamesona.
• 1902: Śmierć w wieku 48 lat.

Działalność ustawodawcza Cecila Rhodesa

• Glen Grey Act: Służył wywłaszczaniu rdzennych Afrykanów z ziemi.
• Franchise and Ballot Act: Potroił wymogi majątkowe dla głosujących.

Kluczowe przedsięwzięcia biznesowe

• De Beers Consolidated Mines: Stworzenie monopolu diamentowego.
• British South Africa Company: Eksploatacja terenów na północ od Transwalu, prowadząca do powstania Rodezji.
• Pioneer Fruit Growing Company: Fundamenty pod nowoczesny przemysł eksportu owoców w Afryce Południowej.

Dziedzictwo filantropijne

• Rhodes Scholarship: Ufundowanie najstarszego na świecie międzynarodowego stypendium dla absolwentów.

Warto wiedzieć: Cecil Rhodes w swoim testamencie ufundował Rhodes Scholarship, które jest najstarszym na świecie międzynarodowym stypendium dla absolwentów, co podkreśla jego znaczący wkład w edukację i rozwój liderów.

Wpływy intelektualne Cecila Rhodesa

• Wpływ Johna Ruskina: Poglądy o obowiązku Brytyjczyków rządzenia światem jako „niosący światło cywilizacji”.
• Inspiracja Oksfordem: Uznanie absolwentów uczelni za predestynowanych do zajmowania najwyższych stanowisk.

Kontrowersje związane z Cecilem Rhodesem

• Ruch „Rhodes Must Fall”: Współczesne protesty antyrasistowskie i usuwanie jego pomników.
• Promowanie fałszywych teorii historycznych dotyczących budowniczych Wielkiego Zimbabwe.
• Afera z księżną Katarzyną Radziwiłł: Oskarżenia o zaręczyny i fałszowanie weksli.

Kluczowe daty z życia Cecila Rhodesa

Warto wiedzieć: Cecil John Rhodes zmarł w wieku zaledwie 48 lat, co podkreśla jego krótkie, ale niezwykle intensywne życie, naznaczone zarówno sukcesami, jak i wyzwaniami zdrowotnymi.

Cecil Rhodes, postać o złożonym dziedzictwie, pozostawił po sobie trwały ślad w historii poprzez swoje osiągnięcia biznesowe i polityczne, a także filantropijne inicjatywy, takie jak stypendia jego imienia. Jego życie przypomina o tym, jak wielki wpływ na świat mogą mieć jednostki, nawet w obliczu osobistych zmagań i kontrowersji związanych z ich działalnością.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Cecil_Rhodes